Sirküler

Kur Korumalı Mevduat ve Katılma Hesaplarında Kurumlar Vergisi İstisnasına İlişkin Tebliğ Yayımlandı.

SİRKÜLER

02/01

11.02.2022

KONU :

 Kur Korumalı Mevduat ve Katılma Hesaplarında Kurumlar Vergisi İstisnasına İlişkin Tebliğ Yayımlandı.

 

7352 sayılı Kanunla Yabancı Paraların ve Altın Hesaplarının Türk Lirası Mevduat ve Katılma Hesaplarına Dönüştürülmesinden Elde Edilen Kazançlara İlişkin Kurumlar Vergisi İstisnası Getirilmişti.

 

11.02.2022 tarihli ve 31747 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 19 Seri No.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliği ile istisna uygulanmasının usul ve esasları belirlenmiştir.

 

İş bu sirkülerimizde söz konusu istisna düzenlenmesine ilişkin özet açıklamalara yer verilecektir.

 

1. Temel olarak istisnanın kapsamına 31.12.2021 tarihli bilançolarda yer alan yapancı paralar ve altın hesapları ile 01.01.2022 tarihinden itibaren (bu tarih dahil) açılacak işlenmiş ve hurda hesap bakiyeleri girmektedir.

 

İstisna uygulanacak yabancı paralar; ABD doları, Euro ve İngiliz Sterlini cinsinden dövizleri kapsamaktadır.

 

İstisnadan Kurumlar Vergisi mükelleflerinin yanında, kazancı bilanço usulüne göre tespit edilen gelir vergisi mükellefleri de yararlanabilecektir.

 

2. İstisna uygulaması; TCMB tarafından yayımlanmış, Türk Lirası Mevduat Ve Katılma Hesaplarına Dönüşümün Desteklenmesi Hakkında Tebliğ’ine (2021/14) göre dönüşümü yapılamayacak olan alacaklar ve verilen avanslar gibi hesaplarda izlenen yapancı paralar için söz konusu olmayacaktır.

 

3. İstisna temel olarak 31.12.2021 tarihli bilançolarda yer alan ve dönüşümü yapılabilecek hesapların; 01.10.2021-31.12.2021 tarihlerine isabet eden kur farklarını (17.02.2022 tarihine kadar dönüşümün yapılması şartıyla), bu hesapların 2022 yılında dönüşüme tabi olduğu anda doğan kur farklarını ve dönüşüm yapıldıktan sonra söz konusu hesaplardan elde edilen faiz gelirleri ve kar payları (dönem sonlarında tahakkuk eden kısımlar dahil) ile Merkez Bankası tarafından gerekli şartların oluşması durumunda yapılabilecek ilave ödemeleri kapsamaktadır. 

31.12.2021 tarihli bilançoda gözükme beraber 17.02.2022 tarihinden sonra dönüşüm yapılan hesapların; 01.10.2021-31.12.2021 tarihleri arasındaki kur farklarına istisna uygulanması söz konusu değildir. 17.02.2022 tarihinden sonra dönüşüm yapılan yabancı paralarda istisna uygulaması; 2022 yılında dönüşümün yapıldığı tarihi içeren geçici vergi döneminin başından TL mevduat ve katılma hesabının açılış tarihine kadar döneme ilişkin kur farkı geliri istisna olacaktır. Örneğin; dönüşüm 27.05.2022 tarihinde yapılıyorsa kur farkı istisnası 01.04.2022 – 27.05.2022 dönemi için uygulanacaktır. 2022 yılının 1. Geçici Vergi dönemine yönelik istisna uygulaması söz konusu olmayacaktır.

Ayrıca dönüşüm yapıldıktan sonra dönem sonları tahakkuk eden faiz gelirleri ve kar payları ile vade sonunda elde edilen faiz ve kar payı gelirleri yine istisnaya tabi olacaktır.  

Tebliğ’in “40.3.2. Dördüncü Geçici Vergilendirme Dönemine İlişkin Beyannamenin Verilmesi Gereken Tarihin Sonundan 31/12/2022 Tarihine Kadar Türk Lirasına Çevrilen Yabancı Paralar İlişkin İstisna Uygulaması” başlıklı bölümünde “Örnek 1” konuyu detaylı olarak örneklendirmiştir.

 

4. 31.12.2021 tarihi itibariyle bilançolarda yer alan döviz bakiyelerinin belirlenmesinde ilk giren ilk çıkar yöntemi uygulanacak olup ayrıca dönüşümü yapılabilecek olan tüm dövizli hesaplar istisna uygulamasında birlikte dikkate alınacaktır. İstisna hesabında aynı döviz cinsinden döviz tevdiat hesapları birlikte dikkate alınacağından, bu hesaplar arasında yapılan aktarma işlemleri hesaba giriş çıkış olarak değerlendirilmeyecektir.

 

5. İstisna hesaplanırken dönüştürülebilir nitelikteki tüm hesapların kur farkı geliri ve gideri netleştirilecektir.

 

6. 31.12.2021 tarihli bilançolarda yer alan dönüştürülebilir dövizlerin sadece bir kısmının dönüştürümünün yapılması da mümkündür. Bu durumda istisna tutarı 31.12.2021 tarihli bilançolarda yer alan dönüştürülebilir nitelikteki döviz hesaplarının 31.12.2021 tarihli TL bakiyesinin, dönüştürülen dövizin aynı tarihli TL tutarına oranlanması sonucunda bulunacak dönüşüm oranının, dönüştürülebilir nitelikteki tüm hesapların 01.10.2021-31.12.2021 arasındaki net kur farkı geliri ile çarpılması sonucunda tespit edilecektir.

Örnek 1:

(C) A.Ş.'nin 31 /12/2021 tarihli bilançosunda " Bankalar Hesabı" nda 1.000.000 ABD Doları ve 1.000.000 Avro olmak üzere iki ayrı döviz tevdiat hesabı bulunmaktadır.

 

(A) Bankası ABD Doları Hesabı

İşlem Tarihi

İşlem Türü

Tutar

Kur

TL Tutarı

Döviz Bakiyesi

 

 

 

 

 

 

1/10/2021

Döviz Alış

2.000.000

8,8785

17.757.000

2.000.000

9/10/2021

Döviz Satış

-100.000

8,8982

-889.820

1.900.000

23/10/2021

Giden havale

-1.500.000

9,5860

-14.379.000

400.000

15/12/2021

Gelen havale

600.000

14,1745

8.504.700

1.000.000

 

 

 

 

 

 

31.12.2021

Değerleme Kuru

12,9775

10.992.880

1.000.000

 

İlk Giren İlk Çıkar Yöntemine Göre Bakiye Kalan Döviz Hesabı (ABD Doları)

 

 

Alış Tarihi

Alış Kuru

Alınan Tutar  (ABD

Dolan)

1/10/2021-31/12/2021 dönemi değerlemeden doğan kur  farkı geliri

1/10/2021

8,8785

400.000

(12,9775-8,8785=4,0990)x Dolar tutarı = 1.639.600 TL

15/12/2021

14,1745

600.000

(12, 9775-14.1745=-1,1970)x Dolar tutarı = -718.200TL

Dönem sonu kur farkı kazancı

[1.639.600 TL+ (-718.200 TL)=] 921.400 TL

 

Avro Hesabı

 

İşlem Tarihi         İşlem Türü

Tutar

Kur

TL Tutarı

Döviz Bakiyesi

1/10/2021

Döviz Alış

1.600.000

10,2933

16.469.280

1.600.000

15/11/2021

------·--

17/12/2021

Giden Havale

-600.000

11,3448

-6.806.880

1.000.000

Gelen havale

700.000

17,1957

12.036.990

l.700.000

25/12/2021

Giden havale

-700.000

13,2926

-9.304.820

1.000.000

31.12.2021

Değerleme kuru

14,6823

12.394.570

1.000.000

 

İlk Giren İlk Çıkar Yöntemine Göre Bakiye Kalan Döviz Hesabı (Avro)

 

Alış Tarihi

 

01.10.2021

Alış Kuru

Alınan

Tutar  (Avro)

1/10/2021-31/12/2021 Dönemi Değerlemeden

Doğan Kur   Farkı Geliri

10,2933

300.000

(14,6823-10,2933) x Avro tutarı=1.316.700 TL

17.12.2021

17,1957

700.000

····-

(14,6823-17,1957) x Avro tutarı = -1.759.380 TL

Dönem sonu kur farkı zararı

[1.316.700 TL+ (-1.759.380TL)=] -442.680 TL

 

(C) A.Ş.'nin 1.000.000 ABD Doları ve 1.000.000 Avro döviz tevdiat hesaplarının tamamını 16/2/2022 tarihinde Kanunun geçici 14 üncü maddesi kapsamında Türk Lirası mevduat hesabına dönüştürmesi halinde, dönem sonu değerlemesinden kaynaklanan kur farkı kazançlarının istisna uygulanacak 1/10/2021 ila 31/12/2021 tarihleri arasındaki döneme isabet eden kısmı [921.400,00 TL+ (-442.680,00 TL)=] 478.720,00 TL olacaktır.

 

Söz konusu (C) A.Ş. nin 1.000.000 ABD Doları ve 1.000.000 Avrodan oluşan döviz tevdiat hesaplarından sadece ABD dolan hesabının tamamını 16/2/2022 tarihinde Türk lirası mevduat hesabına dönüştürmesi durumunda ise istisna edilecek tutar aşağıdaki şekilde hesaplanacaktır.

Dönüşüm Oranı = Dönüştürülen yabancı para tutarı (TL) / Yabancı para bakiyesi (TL)

= [(12.977.500TL) / (12.977.500TL+ 14.682.300 TL)] (1.000.000 Dolar) / (1.000.000 Dolar + 1.000.000 Avro)

=12.977.500,00 TL /27.659.800,00 TL= 0,4692

Dolayısıyla istisna uygulanacak tutarın tespitinde dönüşüm oranı 0,4692 olarak dikkate alınacaktır. İstisna uygulanacak tutar = 478.720,00 TL x 0,4692 = 224.615,42 TL olacaktır.

 

7. 31.12.2021 bilançolarında yer alan altın hesapları ile bu tarihten sonra açılacak işlenmiş ve hurda altın karşılığı altın hesabı bakiyelerini 2022 yılı sonuna kadar TL mevduat ve katılma hesaplarına dönüştürenlerin, dönüşme tarihinde elde edecekleri kazançlar, dönüşüm hesabı sürecinde elde edecekleri faiz ve kar payı gelirleri ve vade sonunun da elde edecekleri gelirler istisnadır.

 

8. Dönüştürülen hesaplardan doğan zararlar kurumlar vergisi matrahının tespitinde gider olarak dikkate alınabilecektir. Ancak 01.10.2021 – 31.12.2021 tarihleri arasında doğan dönüştürülebilir tüm hesaplara ait kur farkı gelir ve gideri, netleştirilerek istisna tutarı tespit edilecektir.   

 

9. Dönüşüm yapılan hesaplardan vadeden önce çekim yapılması durumunda yararlanılan Kurumlar Vergisi istisnası nedeniyle zamanında mükellef adına tahakkuk ettirilmeyen vergiler, vergi cezası ve faizi ile beraber tahsil olacaktır.

 

 

Söz konusu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girmiş olup sirkülerimiz ekinde yer almaktadır.

Saygılarımızla,

Bu dokümanda yer alan bilgiler genel içeriklidir ve herhangi bir gerçek veya tüzel kişinin özel durumuna hitap etmemektedir. Sürekli güncel ve doğru bilgi sunumuna özen gösterilmesine karşın bu bilgiler her zaman her durumda doğru olmayabilir. Hiç kimse özel durumuna uygun bir uzman görüşü almaksızın , bu dokümanda yer alan bilgilere dayanarak hareket etmemelidir. Nexia Türkiye ve AS Bağımsız Denetim ve YMM A.Ş.’ye, işbu dokümanın içeriğinden kaynaklanan veya içeriğine ilişkin olarak ortaya çıkan sonuçlardan dolayı herhangi bir sorumluluk iddiasında bulunulamaz.
İlk 10

'International Accounting Bulletin' Dünya Ciro Anketine Göre

İletişim

© Copyright 2019 As Bağımsız Denetim ve YMM A.Ş. Tüm Hakları Saklıdır.