Ticari Defterlerin Açılış Ve Kapanış Onayları Hakkında Hatırlatma
2025 takvim yılı sonu yaklaşmış olması dolayısıyla mükelleflerin 2026 yılında tutacakları defterlerin açılış ve ara onayları ile 2025 yılında tutulmuş olan defterlerin kapanış onaylarının yapılacağı tarihler yaklaşmıştır.
Gündemimiz, mükelleflerin mevzuat hükümlerine göre tutmak zorunda oldukları defterlerinin açılış ve kapanış onaylarına ilişkin hatırlatmalarda bulunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Ticari defterlerin ne zaman ve ne şekilde tasdik edileceğine ilişkin düzenlemeler 213 sayılı Vergi Usul Kanunu ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nda düzenlenmiştir.
Buna göre;
Vergi Usul Kanunu’nda (VUK Md.182-193-197-210-213-220);
a- Bilanço esasına göre;
1) Yevmiye Defteri
2) Defter-i Kebir
3) Envanter Defteri
b-İşletme Hesabı esasına göre “İşletme Hesabı Defteri”
c-Serbest Meslek Erbabı için “Serbest Meslek Kazanç Defteri”
d-İmalat Defteri (Muhasebe İşlemlerini 7/A seçeneğine göre izleyen mükellefler hariç)
e-Çiftçi İşletme Defteri
tutulması zorunlu defterler olup, bunlardan Yevmiye Defteri, Envanter Defteri, İşletme Hesabı Defteri, Serbest Meslek Kazanç Defteri, İmalat Defteri ve Çiftçi İşletme Defteri tasdiki zorunlu defterler olarak sayılmıştır.
17.12.2017 Tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 486 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği’ne göre; Serbest Meslek Kazanç Defteri ile İşletme Hesabı Defteri (Çiftçiler Dahil) GİB Web sayfası üzerinden (defterbeyan.gov.tr) elektronik ortamda tutulmaya devam edildiğinden söz konusu defter için açılış onayları GİB tarafından yapılacaktır. Açılış onayı VUK’ nda yer alan tasdik hükmündedir. Defterlere ait oldukları takvim yılının son ayını takip eden dördüncü ayın sonuna kadar GİB tarafından elektronik ortamda kapanış onayı yapılır.
Bilindiği üzere bazı mükelleflere Elektronik Defter tutma zorunluluğu getirilmiştir. Yevmiye Defteri ve Defteri Kebir, elektronik ortamda tutulacak defterler olup, bu defterlerin elektronik defter beratının alınması açılış onayı yerine geçecektir. Bu iki defter haricinde diğer defterler için açılış tasdiklerinin yaptırılması gerekmektedir. Dolayısıyla e-defter kapsamındaki mükellefler; Yevmiye Defteri ve Defteri Kebir dışında, tutmak zorunda oldukları defterleri kağıt ortamında tasdik ettirmek ve tutmak zorundadırlar.
01.01.2025 tarihinden (bu tarih dâhil) itibaren bilanço esasına göre defter tutmak zorunda olan mükellefler ile bu tarihten itibaren (bu tarih dâhil) ihtiyari olarak bilanço esasına göre defter tutmayı tercih eden mükellefler 01.01.2025 tarihinden (bu tarih dâhil) itibaren (Vergi Usul Kanununun 174 üncü maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında kendisine özel hesap dönemi tayin edilenler 2025 yılı içinde başlayan hesap dönemi başından itibaren),
01.01.2025 tarihinden itibaren (bu tarih dâhil) yeni işe başlayan, yeniden işe başlayan, sınıf değiştiren, yeni bir mükellefiyete giren ve vergi muafiyeti kalkan mükelleflerden ihtiyari ya da zorunlu olarak bilanço esasına göre defter tutacaklar işe başlama, sınıf değiştirme, yeni mükellefiyete girme ve muaflıktan çıkma tarihinden itibaren
e-Defter uygulamasına dahil olmak zorundaydı. (Konuya ilişkin sirkülerimiz 08.11.2024 tarih ve 11/04 sayı ile yayımlanmıştı)
E-Defter tutma sürecinde hesap döneminin ilk ayına ait beratın alınması açılış onayı, son ayına ait beratın alınması kapanış onayı, diğer aylara ait beratların alınması ise ilgili aylara ait defterlerin noter onayı yerine geçmektedir.
Ayrıca mükellefler, edefter.gov.tr adresinde format ve standardı belirlenen defterlerden envanter defterini ihtiyari bir şekilde e-Defter olarak tutabilirler. Bu durumda envanter defteri tasdikleri defter beratın alınması (açılış onayı; hesap döneminin ilk günü, kapanış onayı ise hesap döneminin son günü) ile yerine getirilmiş olacaktır.
Elektronik ortamda tutulmayan envanter defterinin Aralık ayında tasdik işleminin yapılması gerekmektedir.
Türk Ticaret Kanunu’na göre tasdike konu defterler (TTK Md.64);
1) Yevmiye Defteri,
2) Defteri Kebir,
3) Envanter Defteri,
4) Pay Defteri (Limited Şirketler Dahil),
5) Anonim Şirketler İçin Yönetim Kurulu Karar Defteri,
6) Limited Şirketler İçin Müdürler Kurulu Karar Defteri (Tutulması Zorunlu Değildir),
7) Genel Kurul Toplantı ve Müzakere Defteri.
Limited şirketlerde müdür veya müdürler kurulunun şirket yönetimi ile ilgili olarak aldığı kararlar genel kurul toplantı ve müzakere defterine kaydedilebileceği gibi ayrı bir müdürler kurulu karar defteri de tutulabilir. Müdürler kurulu karar defterinin tutulması halinde açılış ve kapanış onayları dahil olmak üzere yönetim kurulu karar defterine ilişkin hükümler uygulanır.
Aşağıda sayılan şirketler pay defteri ile genel kurul toplantı ve müzakere defterlerini elektronik ortamda tutmakla yükümlüdür:
- 1/1/2026 tarihinden itibaren kuruluşu ticaret siciline tescil edilen şirketler.
- Anonim ve Limited Şirketlerin Sermayelerini Yeni Asgari Tutarlara Yükseltmelerine ve Kuruluşu ve Esas Sözleşme Değişikliği İzne Tabi Anonim Şirketlerin Belirlenmesine İlişkin Tebliğin 5 inci maddesinin birinci fıkrasında sayılan anonim şirketler.
Yukarıda yer almayan şirketler ihtiyari olarak pay defteri, yönetim kurulu karar defteri, müdürler kurulu karar defteri, genel kurul toplantı ve müzakere defterini, elektronik ortamda tutabilir.
Elektronik ortamda tutulan defterler için açılış ve kapanış onayı aranmayacaktır.
Tacirler tarafından fiziki ortamda tutulan yönetim kurulu karar defteri ile genel kurul toplantı ve müzakere defterinin açılış onayları kuruluş sırasında ve kullanmaya başlamadan önce, izleyen faaliyet dönemlerindeki açılış onayları ise defterlerin kullanılacağı faaliyet döneminin ilk ayından önceki ayın sonuna kadar noter tarafından yapılır. Pay defteri ile genel kurul toplantı ve müzakere defteri yeterli yaprakları bulunmak kaydıyla izleyen faaliyet dönemlerinde de açılış onayı yaptırılmaksızın kullanılmaya devam edilebilir.
Ayrıca, damga vergisi yönünden “sürekli mükellefiyet” tesis ettirilen kişi ve kurumlar; Damga Vergisi Defteri tutmak ve kullanmaya başlanmadan önce tasdik ettirmek zorundadırlar.
Yönetim Kurulu Karar Defteri ile Limited Şirketler için Müdürler Kurulu Karar Defteri tutulması halinde kapanış onayının ise Ocak sonuna kadar notere yaptırılması gerekmektedir.
Ticaret kanununun 562/1-c maddesi hükmü gereği yukarıda belirtilen gerekli onayları yaptırmayanların idari para cezasıyla cezalandırılacağı ayrıca Vergi Usul Kanunu hükümlerinde yer alan cezaların tatbik edileceği unutulmamalıdır.
24.12.2025
Saygılarımızla.
